Mục Lục
Để có thể đấu nối điều khiển van điện từ qua relay thành thạo, dễ hiểu và an toàn trước hết bạn cần lắm được kiến thức cơ bản về van điện từ và relay. Van điện từ được định nghĩa là thiết bị cơ khí được thiết kế nhằm mục đích điều khiển dòng chảy của khí trong các hệ thống tự động hóa. Van hoạt động dựa trên nguyên lý từ trường nam châm điện, khi cuộn dây được cấp điện sẽ tạo ra từ trường mở piston bên trong cho dòng khi chảy qua và ngắt điện sẽ trả về trạng thái ban đầu. Dưới đây sẽ giúp đỡ bạn lắm vững kiến thức hơn về đấu nối điều khiển van điện từ qua relay.
Nguyên Lý Hoạt Động Của Relay Trong Mạch Điều Khiển
Rơ le (hay relay) là một công tắc điện hoạt động bằng điện từ, dùng một tín hiệu điện nhỏ để đóng hoặc cắt một dòng điện lớn hơn. Thường được sử dụng làm trung gian cách ly mạch điều khiển với mạch động lực nhằm bảo vệ các thiết bị.
Cấu Tạo: Relay được tạo thành từ hai thành phần chính:
- Cuộn dây (Coil): Được cấp điện áp điều khiển (thường 12V hoặc 24V DC), sinh ra từ trường.
- Hệ thống tiếp điểm (Contacts): Bao gồm COM (Common – tiếp điểm chung), NO (Normally Open – thường mở) và NC (Normally Closed – thường đóng)
Nguyên lý hoạt động trong mạch điều điều khiển:
Khi cuộn dây chưa được cấp điện:
- Tiếp điểm COM kết nối với NC → Mạch điện đóng sẵn.
- Tiếp điểm COM và NO hở → Mạch điện ngắt.
Khi cuộn dây được cấp điện: Trạng thái sẽ ngược lại so với cuộn dây khi chưa được cấp điện
- Tiếp điểm COM chuyển sang kết nối với NO → Mạch điện qua NO được đóng.
- Tiếp điểm COM và NC hở → Mạch qua NC bị ngắt
Sơ Đồ Đấu Nối Van Điện Từ Qua Relay
Nếu bạn đã có kiến thức về khí cụ điện thì sẽ nhận thấy rất dễ để có thể thực hiện đấu nối một mạch điều khiển van điện từ qua relay trung gian. Đa phần các thiết bị điện hiện này đều được nhà sản xuất in mạch các chân đấu lên trên sản phẩm. Relay trung gian cũng vậy, trên thân sẽ có hình ảnh mạch đấu được kí hiệu bằng các con số với chân số 13,14 (đối với loại relay 8 chân dẹt) để đấu tín hiệu điều khiển cấp điện cho cuộn coil. Còn các chân còn lại sẽ là bao gồm cổng com, NO và NC. Dưới đây sẽ là hình ảnh để bạn có cái nhìn tổng quan nhất về cách đấu nối.
Quy Trình Đấu Nối Theo Từng Bước
- Xác định thông số của các thiết bị. Cần thực hiện xem công suất và điện áp xem sử dụng 12VDC, 24VDC hay 220VDC để chọn nguồn phù hợp
- Thực hiện đấu nối chân điều khiển để cấp điện cho cuộn hút coil đóng khi cần. Có thể dùng cảm biến hoặc PLC để cấp tín hiệu. Tiếp theo chọn tiếp điểm thường đóng NO hoặc thường mở NC tùy theo bài toán mà bạn mong muốn.
- Sau khi đấu xong cần thực hiện dùng động hồ kiểm tra lại xem có bị ngắn mạch hay không đảm bảo không có chập chờn hoặc kết nối sai.
- Cấp điện và kiểm tra: thực hiện cấp nguồn chạy thử xem có phát sinh vấn đề gì bất thường không.
Lưu Ý An Toàn Và Xử Lý Sự Cố
Cần thực hiện ngắt điện trong quá trình đấu nối, điện cực kì nguy hiểm nên cần phải đảm bảo an toàn nhất là đấu relay với nguồn 220V.
Lưu ý quan trọng rất nhiều người không để ý: Trước khi đấu bạn cần phải đọc các thông số của thiết bị xem công suất hay điện áp có phù hợp không. Vì hiện tượng đấu quá áp sẽ làm cho thiết bị hư hỏng ngay lập tức. Còn một lưu ý nữa đó là không đấu van trực tiếp vào vi điều khiển mà sử dụng relay để cách lý như vậy sẽ tăng tuổi thọ cho vi điều khiển.
