Cấu Tạo Nút Ấn
- Nút ấn (Actuator/Knob): Đây là phần tác động trực tiếp bằng tay. Nó có nhiều hình dạng (tròn, vuông, nấm) và màu sắc (thường là xanh cho Start, đỏ cho Stop) để dễ nhận biết và phân biệt chức năng. Ngoài ra còn có nút ấn khẩn cấp với màu sấc đỏ hình dạng nổi bật để có thể nhận biết dễ dàng.
- Hệ thống lò xo (Spring/Biasing member): Bộ phận quan trọng giúp nút tự động trở về vị trí ban đầu sau khi thả tay. Lò xo tạo ra lực đàn hồi, đảm bảo trạng thái “bình thường” (Normally) cho nút. Với nút ấn khẩn cấp thì sẽ không tự động nhảy về trạng thái ban đầu khi nhấn. Mà cần thực hiện xoay nút theo chiều kim đồng hồ.
- Hệ thống tiếp điểm (Contacts): Đây là phần tạo ra tín hiệu điện. Nó thường bao gồm các tiếp điểm thường mở (NO) và thường đóng (NC) mà bạn đã tìm hiểu. Khi bạn nhấn nút, cơ cấu bên trong sẽ làm các tiếp điểm này chạm vào nhau (đối với NO) hoặc tách rời nhau (đối với NC)
- Vỏ bảo vệ (Housing/Casing): Bộ phận bên ngoài, thường làm bằng nhựa cách điện, có nhiệm vụ bảo vệ các chi tiết bên trong khỏi bụi bẩn, nước và va đập, đồng thời đảm bảo an toàn cho người sử dụng.
- Các chân đấu nối (Terminals): Là các đầu nối kim loại nằm ở phía sau nút, dùng để đấu nối với dây dẫn điện trong mạch điều khiển. Tín hiệu từ hệ thống tiếp điểm sẽ được đưa ra ngoài thông qua các chân này.
Phân Biệt Tiếp Điểm NO Và NC
Một nút ấn đều có đầy đủ 2 tiếp điểm NO (thường mở) và NC (thường đóng). Tùy vào cách lập trình của mỗi người trong PLC mà thực hiện đấu nối NO hay NC. Nhưng thông thường nút ấn start, stop, reset sẽ sử dụng thường mở NO vì sẽ linh hoạt hơn khi thực hiện viết trương trình điều khiển. Trong khi nút dừng khẩn cấp sẽ sử dụng thường đóng NC nhằm đảm bảo an toàn khi xảy ra sự cố hư hỏng nút hay mất tín hiệu điện.
Sơ Đồ Đấu Nối Với PLC
Nút Start, Stop (NO – Thường Mở)
Đấu Input ngõ vào của PLC:
- Khi chưa nhấn: Mạch hở → PLC nhận 0V (Low / OFF).
- Khi nhấn: Mạch kín → PLC nhận 24V (High / ON).
Chú ý: Nút Start, Stop cũng có thể được đấu nối thường đóng.
- Khi chưa nhấn: Mạch kín → PLC nhận 24V (High / ON).
- Khi nhấn Stop: Mạch hở → PLC nhận 0V (Low / OFF).
Nút E-Stop (Dừng khẩn cấp)
Đấu Input ngõ vào của PLC:
Đấu 2 tầng (cực kỳ quan trọng):
- Tầng 1 (Tín hiệu): Đấu vào PLC (như nút Stop ở trên) để báo cho PLC biết có sự cố.
- Tầng 2 (An toàn): Đấu trực tiếp vào mạch động lực (cuộn dây Contactor) để cắt nguồn vật lý, không phụ thuộc vào PLC.
Chú ý: Với E-Stop (nút dừng khẩn cấp nấm đỏ – NC), ngoài đấu vào PLC, bạn bắt buộc phải đấu trực tiếp qua tiếp điểm NC để cắt nguồn động lực (của contactor) vì lý do an toàn (tín hiệu PLC có thể bị lỗi).
Tùy vào PLC được cấp com input là 0V hay 24V mà có thể thực hiện đấu nối nút ấn với chân còn lại. Nếu COM PLC là 0V thì chân còn lại cần được đấu vào nguồn 24V và ngược lại nếu COM là 24V thì chân còn lại cần được đấu 0V thì mới nhận được tín hiệu khi ấn.